Decubitus info

‘Decubitum gangraena et sphaleco tractatus methodicus’

De farao’s in het oude Egypte hadden hun zinnen al gezet op de behandeling van doorligging, ofwel decubitus. Mummies met gaten in de huid getuigen daarvan. De wonden werden destijds ingesmeerd met honing, om de genezing te bespoedigen.




Het woord decubitus werd in 1777 geïntroduceerd door Wohlleben. Hij sprak van gangraena per decubitum, hetgeen wil zeggen: "weefselversterf door te gaan liggen". 
Liggen is zoals we nu weten niet de enige oorzaak van decubitus, deze observatie was dus onvolledig.



Definitie van decubitus:

Decubitus is een gelokaliseerde beschadiging van de huid en/of onderliggend weefsel, meestal ter hoogte van een botuitsteeksel, als gevolg van druk of druk in samenhang met schuifkracht.
Een aantal andere bevorderende of beïnvloedende factoren wordt ook geassocieerd met decubitus; de betekenis van deze factoren moet nog verder onderzocht worden.
Decubitus wordt door de EPUAP ingedeeld in vier categorieën (I, II, III en IV).

International NPUAP-EPUAP Pressure Ulcer Definition:
A pressure ulcer is localized injury to the skin and/or underlying tissue usually over a bony prominence, as a result of pressure, or pressure in combination with shear. A number of contributing or confounding factors are also associated with 
pressure ulcers; the significance of these factors is yet to be elucidated.

download hier: Landelijke multidisciplinaire richtlijn Decubitus preventie en behandeling

Aan decubitus gaan dus weefselveranderingen vooraf.
Het is belangrijk om deze veranderingen in een vroeg stadium te onderkennen zodat op tijd maatregelen kunnen worden genomen.


Decubitus versus vochtletsel

In de praktijk is het niet gemakkelijk om een onderscheid te maken tussen decubitus en een vochtletsel (incontinentieletsel oftewel incontinentie dermatitis),veroorzaakt door langdurig huidcontact met lichaamsvocht. 
Helaas worden vochtletsels vaak beoordeeld als zijnde decubitus. 
Maatregelen om een vochtletsel te voorkomen, helpen niet om decubitus te voorkomen.


decubitus categorie 3


vochtletsel



Decubitus betekent voor de patiënt pijn en overlast. En voor de gezondheidszorg een toename van de zorgbehoefte en een explosieve kostenstijging.
In veel gevallen kan decubitus voorkomen worden met eenvoudige maatregelen, reden te meer om veel belang te hechten aan inzicht in dit probleem en goede kennis en kunde bij verpleegkundigen en verzorgenden.


Verbeteren van de Decubituszorg
Om kwaliteit van decubituszorg te verbeteren is het nodig dat op alle niveaus van de zorg aandacht is voor dit onderwerp.
Alle betrokken disciplines, directie en management zijn verantwoordelijk voor goede decubituszorg!
Zo moet het belang van preventie, goede diagnostiek en behandeling breed erkend en vastgesteld worden. Het is de verantwoordelijkheid van het management, die moeten zorgdragen dat de randvoorwaarden hiervoor aanwezig zijn. Dat betekent dat voldoende inzet van de betrokken disciplines gewaarborgd wordt, dat betrokken disciplines goed opgeleid zijn en dat er beleid is met betrekking tot het organiseren en uitvoeren van alle aspecten van de zorg. 

Alleen een protocol voor behandeling en een scholing zijn dus niet voldoende. Het moet duidelijk zijn wie eindverantwoordelijk is voor de kwaliteit van decubituszorg en wie dus aanspreekpunt is als de kwaliteit onder de maat is. 

Dit kan bijvoorbeeld door hiervoor een multidisciplinair aangestelde commissie te benoemen en/of deze verantwoordelijkheid onder te brengen bij een afdeling Kwaliteitszorg. 
Door het vaststellen van decubitus als prestatieindicator van zorg heeft de Inspectie van Gezondheidszorg in elk geval aangegeven dat de directie of Raad van Bestuur aan te spreken is op kwaliteit van decubituszorg.