Vochtletsel

Letsels die ontstaan door druk of vocht zijn moeilijk van elkaar te onderscheiden. Dit geldt vooral voor letsels op de stuit.
Langdurig huidcontact met urine, faeces, transpiratie of wondvocht gaan vaak gepaard met het ontstaan van huidletsels.

Dit huidletsel wordt vochtletsel genoemd. Ook de term incontinentieletsel of incontinentie dermatitis wordt nog wel eens gebruikt.
Het bijtende (etsende) effect van bijvoorbeeld urine, faeces, transpiratie of wondvocht kan de huid doen verweken.
Er ontstaat dan roodheid en de oppervlakkige huidlagen gaan stuk.

Incontinentie zonder de combinatie met druk- en/of schuifkrachten veroorzaakt geen decubitus maar kan wel huidafwijkingen geven die op decubitus lijken.
Wanneer letsel uitsluitend ontstaat door vocht, zijn preventieve decubitus maatregelen niet van toepassing.


Definitie vochtletsel

Een huidafwijking welke het gevolg is van de inwerking van urine en/of faeces op de huid. Het klinisch aspect wisselt van rode, schilferende huid tot soms erosieve nattende gebieden.
bron: V&VN


In de praktijk bestaat er onduidelijkheid over het onderscheiden van smetten, vochtletsel en decubitus en dan met name in het stuitgebied. De expertgroep is van mening dat smetten en vochtletsel huidaandoeningen zijn die van elkaar onderscheiden moeten worden.
De expertgroep hanteert in het vervolg voor vochtletsel de diagnose incontinentie dermatitis, een huidafwijking welke het gevolg is van de inwerking van urine en/of faeces op de huid. Het klinisch aspect wisselt van rode, schilferende huid tot soms erosieve nattende gebieden. In tegenstelling tot decubitus spelen hier druk- en/of schuifkrachten geen rol, er worden dan ook geen wonden bij gezien.

Bron: V&VN


onderscheid decubitus- & vochtletsel

criterium

decubitus

vochtletsel

opmerkingen

oorzaak

druk- en schuifkrachten

aanwezigheid van vocht:
transpiratie
urine, feces
wondvocht

combinatie van beide oorzaken is mogelijk

locatie

plekken waar de huid onder druk staat

gebieden waar huid in contact komt met "bijtend" vocht:
bilnaad, stuit
nabij "natte" wond
lichaamsplooien

met name op de stuit en in de bilnaad is onderscheid moeilijk te maken, gecombineerd letsel is mogelijk

kleur

bij categorie 1: niet wegdrukbare roodheid
rood in wondbed: granulatieweefsel

wegdrukbaar óf niet
soms vlekkerig rood
maceratie: roze of witte huid, rondom letsel
verweking van de huid

rode huid(soms in combinatie met witte vlekjes) kan ook duiden op een schimmelinfectie
groen in wondbed: infectie

 

vorm

meestal regelmatige vorm

vaak grillig
verschillende oppervlakkige open plekjes
kopieletsel: ten minste 1 wond is veroorzaakt door inwerking van vocht

onregelmatige wondvormen duiden vaak op gecombineerd letsel(combinatieletsel)

diepte

afhankelijk van categorie decubitus

oppervlakkig
bij infectie: omvang en diepte kunnen sterk toenemen

gescheurde huid

randen

duidelijk zichtbaar
chronische wond: randen zijn verdikt

vaag en/of grillig

vocht- in combinatie met een schaafletsel: gekartelde wondrand

 

necrose

mogelijk bij categorie 3 & 4

geen necrose

 

Download hier het schema: onderscheid decubitus en vochtletsel


Behandeling & preventie van vochtletsel

instrueer en/of informeer de cliënt.

regelmatig toiletbezoek is aan te bevelen, ook bij incontinentie.

was het onderlichaam met ruim water minimaal 2X per dag en na elk toiletgebruik/wisselen incontinentiemateriaal.

vermijd zeepproducten.

gebruik PH neutrale zeep.

geen onnodig gebruik van incontinentiemateriaal.

draag zorg voor schoon, droog en glad beddengoed.

bescherm de huid tegen verweking door beschermende
barriërecrème of een huidbeschermings-spray.

vermijd huid op huid contact.

gebruik "ademende" kleding.