Decubitus preventie

Decubitus

Decubitus treft in Nederland jaarlijks vele duizenden mensen. Decubitus doet zich vooral voor bij langdurig bedlegerige en/of immobiele patiënten. 
Het ontstaan van decubitus kan verstrekkende gevolgen hebben. Decubitus is daarom een serieus probleem. Iedereen die vanwege ziekte of ongeval in bed, stoel of rolstoel moet blijven, kan decubitus krijgen. 
Dit leidt vaak tot pijn, ongemak, langere verpleegduur, sociaal isolement en hogere zorgkosten.

Wat is decubitus

Doorliggen of te wel decubitus is een letsel/wond, die ontstaat door voortdurende druk op de huid. De druk beschadigt de huid en het onderliggend weefsel. 
De beschadiging van de huid en/of onderliggend weefsel kan zich manifesteren van lokale roodheid tot diepe letsels in de meest ernstige vorm.

Hoe ontstaat decubitus?

Door zitten of liggen, worden op bepaalde plekken van de huid de kleine bloedvaten en het daaronder gelegen weefsel samengedrukt. 
Deze bloedvaten voorzien de huid en het onderliggende weefsel van voedingsstoffen en zuurstof. 
Als de huid en het weefsel te lang van voedingsstoffen en zuurstof onthouden wordt, sterven cellen af en ontstaat decubitus.

Waar ontstaat decubitus?

Decubitus ontstaat op plaatsen waar langdurig druk op het weefsel tussen bot en huid uitgeoefend wordt. 
Met name plaatsen waar zich weinig weefsel tussen de huid en bot bevindt zijn kwetsbaar, zoals; 
stuit, zitbeenknobbels, heupen, hielen, knieën, enkels, schouderbladen, ellebogen, oren, achterhoofd en wervelkolom.



Wanneer heeft u meer kans op decubitus?

  • bedlegerig of stoelgebonden bent
  • beperkt bent in de mobiliteit
  • lijdt aan gevoelsstoornissen
  • incontinent bent van urine en/of ontlasting danwel overmatig transpireert
  • moeite heeft met eten en drinken
  • een verlaagd geestelijk bewustzijn heeft.

Bedlegerig?

  • Verander regelmatig van houding als u dit zelf kunt of laat elke drie uur wisselhouding toepassen.
  • Gebruik een speciaal drukverlagend matras.
  • Zet het bed in semi-fowler houding.
  • Hielen vrij leggen.
  • Zorg dat de onderlaag waarop u ligt droog en glad is.

Stoelgebonden

  • Verander minimaal elke 15 minuten van positie(als u dit zelf kunt) of elk uur (als u hierbij geholpen moet worden).
  • Gebruik een drukverlagend zitkussen.
  • Zorg voor regelmatige lichaamsbeweging.
Zijn er vragen of onduidelijkheden meldt dit direct aan uw behandelend arts en/of (wijk)verpleegkundige.

Wat kunt u zelf doen om decubitus te voorkomen?

  • Inspecteer de huid minimaal 1 x per dag.
  • Zorg voor een goede lichamelijke hygiëne.
  • Voorkom een schrale huid.
  • Maak de huid schoon als deze in contact is gekomen met urine of ontlasting.
  • Gebruik zo nodig goed incontinentie materiaal.
  • Eet volwaardige voeding. Praat met een voedings-deskundige over uw voeding.
  • Drink dagelijks tenminste 1,5 liter vocht.
  • Blijf deelnemen aan het gebeuren in uw omgeving
  • Neem kennis van de maatregelen om decubitus te voorkomen bij bedlegerigheid of stoelgebonden zijn.
U kunt zelf veel doen om decubitus of het erger worden daarvan te voorkomen. Het is raadzaam om hierover met uw arts en met 
de (wijk)verpleegkundige te praten om alle mogelijkheden voor uw specifieke situatie te benutten.